Πως να γράψεις το απόλυτο Άριστα στην Έκθεση

Γράφει η Ζανίνα Βάσση, Φιλόλογος MSc Εκπα, Παιδαγωγός.

Η Έκθεση είναι από τα μαθήματα που ταλαιπωρούν περισσότερο τους μαθητές την περίοδο των εισαγωγικών εξετάσεων στα Πανεπιστήμια της χώρας. Ο λόγος για αυτό, είναι το πλήθος των θεμάτων που θα πρέπει να επεξεργαστεί ο μαθητής και η εμβάθυνση σε αυτά με κριτική σκέψη, κάτι που δεν έχει κάνει όλα αυτά τα χρόνια της μαθητικής πορείας του, στο βαθμό που θα έπρεπε.

Η Έκθεση είναι ένα μάθημα με ασάφεια. Δεν περιλαμβάνει τμήματα αποστήθισης όπως η ιστορία για αυτό και αποτελεί μάθημα που ενέχει για το μαθητή περισσότερο άγχος. Αν μάλιστα κάποιοι εκπαιδευτικοί προβαίνουν σε αυτή τη λύση, στο να δίνουν δηλαδή τμήματα των θεμάτων προς αποστήθιση, κατά τη γνώμη μου αδυνατούν να διδάξουν στο μαθητή τον τρόπο να σκέφτεται σωστά και σφαιρικά. Σκεφτείτε δε εκεί, το ρίσκο που παίρνει ο διαγωνιζόμενος μαθαίνοντας κάτι έτοιμο, αφού τα θέματα διαφοροποιούνται ως προς ζητούμενα και άρα μια λάθος προσέγγιση μπορεί εύκολα να τον βγάλει εκτός θέματος.

Υπάρχει όμως τρόπος να γράψει κανείς το απόλυτο Άριστα στην Έκθεση; Βέβαια, ακολουθώντας τα παρακάτω σημαντικά βήματα ένα προς ένα.

  • Διάβασε πολύ καλά το θέμα, μία και δύο φορές, καθώς και  το/τα ζητούμενο/α. Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός και για να ξεκινήσεις να γράφεις σωστά, πρέπει πρώτα να έχεις κατανοήσει απόλυτα το θέμα.
  • Φτιάξε σχεδιάγραμμα. Δε μπορεί κανείς να γράψει μία τέλεια έκθεση, αν δεν έχει από πρίν εικόνα της δομής της. Στο σχεδιάγραμμα, ξεκίνα να χτίζεις τον πρόλογο και μόλις τελειώσεις, οργάνωσε τα αίτια και τις συνέπειες ή τους τρόπους που πρέπει να αναφερθούν κατά τέτοιο ευδιάκριτο και αιτιολογημένο τρόπο, ώστε να τα αναζητήσεις αργότερα.
  • Αναζήτησε το επικοινωνιακό πλαίσιο στο θέμα σου και φτιάξε με βάση αυτό την έκθεση σου. Αλλιώς χειριζόμαστε μία ομιλία, αλλιώς μία επιστολη ή ένα κείμενο δοκιμιακού χαρακτήρα. Μην αμελήσεις να συμπεριλάβεις τα στοιχεία αυτά στο κείμενο σου και να διαμορφώσεις ανάλογα το ύφος του κειμένου σου και τα γραμματικά πρόσωπα που χρησιμοποιείς.
  • Είναι σημαντικό το κείμενο σου να φαίνεται και να είναι «δεμένο». Αυτή την αίσθηση, θα δώσουν οι διαρθρωτικές λέξεις και οι μεταβάσεις στα νοήματα. Αυτές, πρέπει να χρησιμοποιηθούν με φειδώ και έντεχνο τρόπο για να μην κουράσουν ή δώσουν την αίσθηση της απαρίθμησης γεγονότων.
  • Κάθε επιχείρημα που χρησιμοποιείς στο «κυρίως θέμα» σου, πρέπει να είναι αιτιολογημένο. Οτιδήποτε άλλο απλά αναφερόμενο, που δεν έχει αποδεικτική ισχύ, δεν τεκμηριώνει τα λεγόμενα σου και άρα δε βαθμολογείται αναλόγως. Η πρωτοτυπία είναι επίσης σημαντική εδώ, ώστε να μην ανακυκλώνονται στα γραπτά επιχειρήματα αναμενόμενα που θα μπορούσαν να γράψουν όλοι.
  • Ο επίλογος, είναι το «κλείσιμο» σου, η τελευταία εντύπωση. Γράψε μία γενική αποτίμηση του θέματος και ενδεχόμενα μία αλλαγή που θα ήθελες να δεις στο μέλλον πάνω στο ζητούμενο. Είναι σημαντική η τελευταία εντύπωση που θα αφήσεις στον διορθωτή να είναι καλή! Φρόντισε λοιπόν, ο επίλογος σου να μη δίνει την εντύπωση βεβιασμένου κλεισίματος της έκθεσης, αλλά να αποπνέει φροντίδα και προσοχή.